"Mijn kinderen moesten gewoon kind kunnen zijn"

Je mogelijkheden laten zien ligt vaak dichterbij dan je denkt. Voor Stefan draait het om zijn gezin. Wat eerst een uitdaging leek, werd stap voor stap haalbaar met lef, begeleiding en de juiste hulpmiddelen. Hier lees je hoe Stefan zijn weg vond, welke stappen het verschil maakten en wat jou kan helpen als je met dezelfde vragen zit. 

Had je een doel voor jezelf op het gebied van gezin?

Ik had vooral een wens: een betekenisvolle relatie en een gezin. Ik wilde in die relatie groeien en zelf een ondersteunend, waardevol en compleet individu zijn. Ik wilde die stabiele basis houden maar ook flexibel zijn, want er komen vaak onverwachte dingen op je pad. Ook als je geen visuele beperking hebt.

Welke eerste stappen heb je gezet?

Ik begon met zelfreflectie. Wat zijn mijn sterke kanten? Waar loop ik tegenaan in sociale situaties? Ik leerde mijn angst opzij te zetten en nieuwe dingen te proberen. Soms lukt iets niet, en dat is oké. Focus op wat wél goed gaat. Wat buitenstaanders daarvan vinden, maakt niet uit. Meningen van mensen die dicht bij me staan vind ik belangrijk, maar die bepalen niet wie ik ben als persoon.

Waren er moeilijke momenten bij het ouderschap?

Ja, natuurlijk. Naast de gewoonlijke spanningen die komen kijken bij ouderschap, speelt mijn visuele beperking soms een grote rol, soms een kleine. Drukke plekken, sociale situaties, overprikkeling... dat kan lastig zijn. Ik was heel bang om iets niet goed te doen. En wat geef je tijdens het opvoeden mee aan je kinderen over je visuele beperking? Helemaal verbergen gaat niet, maar complete volwassen openheid is ook niet gepast. Ik wilde mijn kinderen in elk geval nooit als hulp inzetten. Ze moesten gewoon kind kunnen zijn. Soms duurden dingen hierdoor wat langer. Maar ik moest als ouder zorgen voor mijn kinderen, niet andersom. Gelukkig zijn er een hoop handige hulpmiddelen om ouderschap makkelijker te maken. Ik gebruik bijvoorbeeld hulpmiddelen met tekstherkenning, vroeger om mijn kinderen voor te lezen en nu om ze te helpen met huiswerk.

Welke begeleiding hielp jou het meest?

Psychologische begeleiding gaf mij rust en hielp me om mijn visuele beperking te accepteren. Mobiliteitstraining was ook belangrijk: daardoor heb ik nu een geleidehond en kan ik weer van alles ondernemen. Ook ICT-training hielp. Apps en digitale tools maken veel mogelijk, thuis en onderweg.

Welke hulpmiddelen maken voor jou het verschil?

Heb je even? Dat zijn er een hoop. Van een markeerstickertje op de wasmachinge tot een geleidehond. Ik gebruik onder andere:

• Object- en tekstherkenningsapps zoals BeMyEyes

• Reisapps en de NS Perronswijzer

• Spraakassistenten als Google en Siri

• Slimme lampen, een robotstofzuiger en een camera-deurbel

Soms hightech en soms lowtech, als het maar helpt.

Kun je een moment beschrijven waarop je dacht: “Dit lukt mij”?

Toen ik een vaste baan kreeg. Ik voelde me gelijk op mijn plek en dat ik echt een bijdrage kon leveren. Mijn zelfvertrouwen groeide enorm. En later, toen ik mijn jongste voor het eerst in mijn armen had. Toen wist ik: ik kan dit.

Wat leerde je over jezelf?

De beren op de weg die ik zag bestonden eigenlijk niet, die had ik zelf verzonnen. Ik leerde omgaan met oordelen van anderen. En dat ik wil groeien en ben gegroeid als mens, mét mijn beperking. Dat is elke dag weer balanceren, maar ik word er steeds beter in.

Hoe kan iemand ander een “Stefan” worden?

Ik zou niemand adviseren om te worden als ik. Meer dan één van mij lijkt me erg vermoeiend. Maar, dit zijn wat tips die mij altijd helpen om weer door te gaan:

• Bang zijn mag.

• Blijf positief én realistisch.

• Lach om jezelf, maar huil als het nodig is.

• Alles is te leren, maar niet alles hóef je te leren.

• De hoofdtip: twijfelen mag. Het helpt je groeien. Onderga alles met een dosis zekerheid, een vleugje twijfel en met een snufje gezonde spanning.

En: het is oké als iets nieuws niet meteen lukt.

Heb je een goede tip voor apps of websites?

Hou je van films of series? Probeer dan audiovault.net voor audio-omschrijvingen. Of zet audio-descriptie aan bij streamingdiensten. Dat komt gelukkig ook steeds vaker voor. Zo geef je je ogen rust en geniet je toch.

Welke gedachte helpt jou in het leven?

Ik heb er twee.

• Het leven is oneerlijk. Als je daar bewust van bent, geef je jezelf een eerlijke kans in diezelfde wereld.

Wat je overkomt is niet eerlijk, maar het is net zo oneerlijk dat sommige dingen juist wel goed werken voor jou en niet voor anderen. En natuurlijk mag je streven of zelfs vechten voor eerlijkheid, gelijkheid en gerechtigheid. Het is een kunst om te leren wanneer iets gewoon pech of juist geluk is, en wanneer iets echte onrecht of juist gerechtigheid is.

• Deze dag komt en gaat.

Heb je een klote dag? Die dag duurt net zo lang als alle andere dagen en voor je het weet is hij weer voorbij. Hetzelfde geld voor heerlijke dagen. Geniet dus van elk moment.