"Ik kan leren, ook zonder te lezen"

Je mogelijkheden laten zien ligt vaak dichterbij dan je denkt. Voor Hanna draait het om studeren. Wat eerst een uitdaging leek, werd stap voor stap haalbaar met lef, begeleiding en de juiste hulpmiddelen. Hier lees je hoe Hanna haar weg vond, welke stappen het verschil maakten en wat jou kan helpen als je met dezelfde vragen zit. 

Had je een doel dat je wilde bereiken op het gebied van studeren?

Ik wilde vooral heel graag mijn opleiding afronden. Studeren was iets dat ik altijd al wilde doen. Toen ik mijn zicht verloor wilde ik dat niet loslaten. Ik wist dat het misschien moeilijker zou worden, maar het ging mij niet om hoge cijfers of snel een diploma halen. Ik wilde het gewoon proberen en mijn best doen.

Welke eerste kleine stap heb je gezet?

Ik begon met luisteren. Ik was bang dat ik niet meer goed kon leren, omdat ik veel leerde door te lezen. Ik was nooit zo goed in luisteren en onthouden wat een docent zei. Dus ik oefende met luisterboeken en VoiceOver op mijn telefoon. Het kostte veel tijd en frustratie, maar nu ben ik net zo goed in luisteren als ik ooit was in lezen.

Waren er moeilijke momenten tijdens het studeren?

Ja, studeren was zwaar omdat de universiteit niet altijd goed omging met mijn beperking. Ik dacht: als ik mijn beperking accepteer en er mee om kan gaan, komt alles goed. Maar dat bleek niet altijd zo. Het kostte veel moeite om voorzieningen te krijgen. Het was soms moeilijk om vol te houden, maar ik ben heel blij dat ik toch heb doorgezet.

Welke begeleiding hielp jou het meest?

De computertraining op Het Loo Erf was essentieel voor mijn studie. ICT-trainingen bij mijn regionale Visio bleken niet genoeg. Thuis oefenen met voorleessoftware lukte niet goed, en dat frustreerde me. Op Het Loo Erf kreeg ik structuur en motivatie.

Ook psychologische ondersteuning en contact met andere blinde en slechtziende mensen hielpen. Ik wilde eerst geen “lotgenoten” ontmoeten, maar het bleek waardevol om ervaringen te delen, en samen te klagen en te lachen.

Welke hulpmiddelen maken voor jou het verschil?

Voorleessoftware NVDA op mijn laptop en VoiceOver op mijn iPhone. In het begin wilde ik alles met vergroting doen, maar dat kostte te veel energie. Spraak werkt veel beter. Het was de moeite waard om dat goed te leren.

Kun je een moment beschrijven waarop je voelde: “Dit lukt mij”?

Na mijn eerste tentamens wist ik: studeren gaat lukken. Niet alles is makkelijk, maar ik kan leren, ook zonder lezen.

Wat leerde je over jezelf tijdens dit proces?

Ik ben veel sterker en veerkrachtiger dan ik dacht. Toen ik mijn zicht verloor, dacht ik dat mijn leven voorbij was. Maar ik heb geleerd dat het beter kan worden, ook als je even geen hoop meer ziet. Het kost werk, maar daar krijg je heel veel voor terug.

Hoe kan iemand anders een “Hanna” worden?

Blijf alles proberen, ook als het eng is of niet meteen lukt. Focus niet op het eindresultaat. Stap je perongeluk in de verkeerde bus? Maakt niet uit. Je hebt iets geprobeerd en daar mag je trots op zijn.

Verder:

• Investeer in digitale vaardigheden. Leer goed omgaan met je computer en telefoon. Gebruik voorleessoftware in plaats van alleen vergroting, zeker als lezen veel energie kost. Het lijkt in het begin lastig, maar op de lange termijn bespaart het tijd én energie.

• Neem ook rust als het nodig is! Studeren kan vermoeiend zijn. Gun jezelf een pauze als je merkt dat je gefrustreerd raakt. Even een middag op de bank helpt om daarna weer door te gaan.

• Leer jezelf aan om je beperking eenvoudig en luchtig uit te leggen. Veel mensen vinden het lastig om erover te praten. Maak het makkelijk door zelf kort uit te leggen dat je niet of slecht ziet. Zeg dat je soms hulp nodig hebt, maar dat je verder gewoon jezelf bent. En als je er even niet over wilt praten, geeft dat duidelijk aan.

Heb je nog een goede website, app of iets anders die je een ander kan aanraden?

Ja! Gebruik Facebookgroepen voor reizen. Via een internationale groep voor mijn oogziekte kwam ik in contact met mensen uit Australië. Ik vroeg om reistips en kreeg hulp van locals. Zo ontmoette ik nieuwe mensen en kreeg ik onderweg ondersteuning.

Welke zin of gedachte helpt jou in het leven en zegt iets over hoe jij in elkaar zit?

De houding van Pippi Langkous past wel bij mij:

“Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.”

Kortom: gewoon proberen. Je ziet vanzelf of het lukt!