Robots in de zorg: een maatje dat luistert, geruststelt en zelfvertrouwen geeft

"Wat heb jij nodig?"

Veel cliënten van Visio Wonen & Dagbesteding geven aan dat ze bepaalde activiteiten nu alleen met hulp van anderen kunnen uitvoeren, terwijl ze die liever zelfstandig zouden doen. Maar het in kaart brengen van die individuele behoefte is met sommige cliënten moeilijk. Daarom werkt het onderzoek met creatieve workshops en opdrachten waarin cliënten spelenderwijs hun wensen uiten. Bijvoorbeeld door hun eigen fantasierobot te bouwen.

Een robot als maatje

Tijdens de workshops gaven cliënten hun robot vaak de naam van iemand die belangrijk voor hen is. Dat laat een behoefte aan herkenning en verbinding zien. De robot wordt niet gezien als vervanging van een begeleider, maar als een aanvulling: een soort gesprekspartner die nabijheid en ondersteuning biedt.

Gevoel

Mensen met een visuele en verstandelijke beperking lopen meer risico op een gemis aan sociale interacties. Studenten van de minor Social Robotics van de Hogeschool Utrecht onderzochten daarom of een sociale robot kan bijdragen aan emotioneel welzijn en sociale betrokkenheid. Met de robot SamBuddy – ook wel de Vertelknuffel genoemd – zagen zij dat cliënten zich meer begrepen en minder alleen voelden. SamBuddy luistert, erkent gevoelens en reageert op een persoonlijke, herkenbare manier.

Een eerste stap naar meer inclusieve technologie

Er is nog relatief weinig onderzoek gedaan naar sociale robots voor mensen met een visuele en verstandelijke beperking. Maar we zien de potentie van sociale robots als hulpmiddel voor zowel praktische als emotionele ondersteuning. Ze kunnen bijdragen aan meer zelfstandigheid, veiligheid en welzijn. In emotionele situaties kan een sociale robot stress en spanning verminderen. De bevindingen bieden niet alleen inzicht in de behoeften van cliënten, maar ook in hoe technologie op een mensgerichte manier kan worden ingezet in de zorg.