Een toegankelijke buitenruimte is belangrijk voor iedereen. Door aandacht te besteden aan licht, onderscheid en logica kunnen we de buitenruimte voor mensen met een visuele beperking veiliger, gebruiksvriendelijker én toegankelijker maken. Aanpassingen, zoals het verbeteren van verlichting of het vermijden van obstakels op geleidelijnen kunnen een groot verschil maken.
Welke impact heeft een toegankelijke buitenruimte? Wat kunnen we doen om de buitenruimte toegankelijk te maken voor mensen met een visuele beperking? Wat kunt ú doen om uw gemeente toegankelijker te maken? Eveline Holla, manager Visio Zicht op Toegankelijkheid geeft in dit artikel antwoord op deze vragen.
Wat maakt een buitenruimte toegankelijk?
Toegankelijkheid gaat verder dan alleen digitale toegankelijkheid of sociale toegankelijkheid. Het gaat ook over fysieke toegankelijkheid. Dat wil zeggen: hoe je je in een omgeving kunt oriënteren en verplaatsen. Het toegankelijk inrichten van de buitenruimte is niet alleen van belang wanneer je een visuele beperking hebt, ook als je met een rollator loopt of prikkelgevoelig bent; iedereen heeft baat bij een obstakelvrije en goed georganiseerde buitenruimte. Eveline Holla zegt: “Als je het goed doet voor iemand met een visuele beperking, dan doe je het al snel goed voor een grote groep mensen.”
Licht, onderscheid en logica
Er zijn drie aspecten die een bijdrage leveren aan de toegankelijkheid van een ruimte: licht, onderscheid en logica.
Licht
Licht is essentieel voor het beleven van de omgeving. Goede verlichting helpt mensen met een visuele beperking beter te oriënteren en veiliger te verplaatsen. Een voorbeeld hiervan is: bij een treinstation waren drie lantaarnpalen uitgevallen wegens wegwerkzaamheden. Iemand had 10 minuten nodig om naar de plek van bestemming te lopen, maar had daar veel moeite mee omdat hij zich niet kon oriënteren. Als de lantaarnpalen het wel hadden gedaan, had die persoon zich beter kunnen oriënteren en daardoor sneller op de bestemming aan kunnen komen.
Onderscheid
Onderscheid gaat over het zichtbaar, voelbaar of hoorbaar maken van belangrijke elementen in de buitenruimte. Door onderscheid te maken in elementen, kunnen mensen makkelijker navigeren en van A naar B komen. Eveline: “Duidelijke, contrastrijke bewegwijzering helpt niet alleen mensen met een visuele beperking, maar ook mensen met autisme of prikkelgevoeligheid.
Logica
Logica betekent het eenvoudig en veilig kunnen navigeren van A naar B. Een goed georganiseerde buitenruimte met een voorspelbare routing en weinig obstakels helpt mensen met een visuele beperking de route intuïtief te volgen. Dit helpt mensen met een visuele beperking zich makkelijk te oriënteren en te verplaatsen.
Effectieve aanpassingen
Kleine aanpassingen in de buitenruimte kunnen een grote impact hebben op de toegankelijkheid. Denk bijvoorbeeld aan fietsenrekken die over geleidelijnen staan. Dit maakt het lastig voor mensen met een visuele beperking om de lijn te volgen. Ook bevoorrading op of naast een geleidelijn kan gevaarlijk zijn, omdat het de weg blokkeert.
Texturen spelen ook een belangrijke rol. Verschillende ondergronden, zoals gras, kiezels of stoeptegels helpen bij het navigeren. Een wandelpad met een grasrand zorgt voor een goede “gidslijn”, zodat iemand zonder geleidelijn toch eenvoudig om van A naar B kan komen.
In het streven naar een inclusieve samenleving voor mensen met een visuele beperking vindt Eveline dat in de buitenruimte bij wet vastgesteld moet worden dat die toegankelijk moet worden gemaakt voor iedereen. “Dat zou echt helpen. Als wij als samenleving universele ontwerpprincipes toepassen, is het mogelijk om toekomstige technologische innovaties, zoals AI-assistents en navigatiesystemen, goed in te kunnen zetten.”
Wat kunt u doen?
Heeft u ideeën om de buitenruimte toegankelijker te maken? Sluit u aan bij een belangenvereniging, zoals de Oogvereniging. Zij organiseren lobbycursussen waarmee u leert hoe u binnen gemeenten aandacht kunt vragen voor toegankelijkheid, bijvoorbeeld door input te leveren voor de gemeentelijke lokale inclusieagenda.
Hier lees je daar meer over. Door samen te werken en aandacht te vragen kunnen we echt verschil maken.
Visio Zicht op Toegankelijkheid
Visio Zicht op Toegankelijkheid is onderdeel van Koninklijke Visio. De professionals van Zicht op Toegankelijkheid houden zich bezig met de inrichting van de openbare binnen- en buitenruimte in Nederland. Dat doen zij vooral voor gemeentes, zorginstellingen en onderwijsinstellingen.